برای بسیاری از ورزشکاران، فاصله میان نخستین تمرین روی تاتامی تا ایستادن در میدان بازیهای آسیایی، مسیری طولانی از شکستها، تمرینهای طاقتفرسا، اردوهای داخلی و آزمونهای بینالمللی است. مریم بربط اکنون در نقطهای ایستاده که نتیجه سالها تلاش فردی و برنامهریزی ورزشی، او را به یکی از نمایندگان جودوی ایران در بزرگترین رویداد ورزشی قاره آسیا نزدیک کرده است.
اردوی مشترک تیمهای ملی جودوی ایران و تاجیکستان در شهر دوشنبه، یکی از مراحل آمادهسازی ملیپوشان برای حضور در بازیهای آسیایی آیچی ـ ناگویا ۲۰۲۶ است؛ رویدادی که برای ورزشکاران قاره آسیا حکم یک میدان تعیینکننده دارد. در این اردو، مریم بربط و مهشید صفری، دو جودوکار همدانی، در کنار دیگر ملیپوشان تمرینات فنی، تاکتیکی و بدنی خود را دنبال میکنند تا با آمادگی بیشتری وارد رقابتهای اصلی شوند.
اما داستان بربط را نمیتوان تنها در یک اردوی خارجی خلاصه کرد. پشت نام یک ورزشکار ملی، مجموعهای از عوامل قرار دارد؛ از کیفیت آموزش پایه و حضور مربیان گرفته تا حمایت خانواده، امکانات تمرینی و فرصت حضور در مسابقات برونمرزی. موفقیت یک ورزشکار زمانی پایدار میشود که یک سیستم پشت او قرار داشته باشد، نه فقط انگیزه و استعداد فردی.
ورزش همدان در سالهای گذشته بارها نشان داده که ظرفیت تولید قهرمان در رشتههای مختلف را دارد. از کشتی و دو و میدانی تا رشتههای رزمی، ورزشکاران این استان در رقابتهای ملی و بینالمللی حضور داشتهاند؛ اما چالش اصلی همواره تبدیل استعدادهای پراکنده به یک جریان مستمر قهرمانسازی بوده است.
جودو یکی از رشتههایی است که در سالهای اخیر توانسته جایگاه قابل توجهی در ورزش همدان پیدا کند. حضور ورزشکارانی مانند مریم بربط در تیم ملی و قرار گرفتن همزمان چند جودوکار استان در مسیر مسابقات بزرگ، نشان میدهد این رشته از ظرفیت تبدیل شدن به یکی از پایگاههای اصلی ورزش قهرمانی استان برخوردار است.
با این حال، مسیر توسعه جودوی بانوان تنها با معرفی چند چهره موفق کامل نمیشود. تجربه بسیاری از کشورهای موفق ورزشی نشان میدهد پشت هر قهرمان بینالمللی، یک زنجیره کامل وجود دارد؛ از استعدادیابی در سنین پایین تا آموزش مربیان، مسابقات منظم، حمایت مالی و حضور مستمر در رقابتهای سطح بالا.
ورزش بانوان در ایران نیز در سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته و حضور ورزشکاران زن ایرانی در رشتههای مختلف آسیایی و جهانی افزایش یافته است. اما همچنان یکی از مسائل مهم، ایجاد مسیر پایدار برای حفظ ورزشکاران نخبه و جلوگیری از خروج استعدادها پیش از رسیدن به اوج دوران قهرمانی است.
مریم بربط پیش از این نیز تجربه حضور در رقابتهای بزرگ بینالمللی را داشته است. حضور او در بازیهای آسیایی هانگژو، مسابقات قهرمانی آسیا و رقابتهای بینالمللی مختلف، تجربهای ارزشمند برای این ورزشکار همدانی ایجاد کرده است؛ تجربهای که میتواند در ناگویا به یک امتیاز مهم تبدیل شود.
تفاوت بازیهای آسیایی با بسیاری از رقابتهای دیگر در همین سطح رقابت است. در این میدان، ورزشکاران با بهترینهای قاره روبهرو میشوند و گاهی فاصله میان پیروزی و شکست تنها به چند لحظه تمرکز، یک تصمیم تاکتیکی یا یک واکنش سریع بستگی دارد. به همین دلیل اردوهای مشترک خارجی اهمیت زیادی پیدا میکنند؛ زیرا ورزشکار را از فضای آشنا خارج کرده و او را در برابر سبکهای متفاوت مبارزه قرار میدهد.
تاجیکستان نیز از کشورهای شناختهشده در ورزشهای رزمی به شمار میرود و برگزاری تمرین مشترک با ورزشکاران این کشور میتواند فرصتی برای محک تواناییهای فنی و ذهنی ملیپوشان باشد. برای ورزشکاری مانند بربط، این تجربه بخشی از آمادهسازی برای مواجهه با رقبایی است که در ناگویا با هدف کسب مدال وارد میدان خواهند شد.
اما در کنار موفقیتهای فردی، یک سؤال مهم برای ورزش همدان باقی میماند؛ آیا این استان میتواند از موفقیت ورزشکارانی مانند بربط برای ساختن نسل بعدی قهرمانان استفاده کند؟
پاسخ به این سؤال به میزان سرمایهگذاری در ردههای پایه، توسعه باشگاههای تخصصی و توجه به شهرستانهای استان وابسته است. بسیاری از استعدادهای ورزشی در شهرهای کوچک و مناطق کمتر برخوردار حضور دارند، اما اگر مسیر شناسایی و حمایت از آنها شکل نگیرد، ممکن است پیش از رسیدن به سطح حرفهای از چرخه ورزش خارج شوند.
حضور دو جودوکار همدانی در اردوی تیم ملی بانوان، یک نشانه امیدوارکننده برای این رشته است؛ اما هدف نهایی نباید فقط حضور در اردو باشد. هدف اصلی باید ساختن نسلی باشد که حضور در تیم ملی برای آنها یک اتفاق استثنایی نباشد، بلکه نتیجه طبیعی یک مسیر حرفهای و برنامهریزیشده باشد.
بازیهای آسیایی ناگویا برای مریم بربط یک فرصت بزرگ است؛ فرصتی برای اینکه سالها تلاش خود را در مهمترین میدان قاره محک بزند. اما برای همدان، این رویداد میتواند فراتر از نتیجه یک مسابقه باشد؛ میتواند یادآور این موضوع باشد که سرمایهگذاری روی ورزش بانوان، سرمایهگذاری روی آینده اجتماعی و ورزشی استان است.
اگر مسیر حمایت از ورزشکاران مستعد ادامه پیدا کند، شاید چند سال آینده نامهای بیشتری از همدان روی تاتامیهای بینالمللی شنیده شود. آن زمان موفقیت مریم بربط تنها یک افتخار شخصی نخواهد بود؛ بلکه نقطه شروع نسلی خواهد بود که نشان میدهد یک استان میتواند با برنامهریزی درست، از ظرفیتهای خاموش خود قهرمان بسازد.