به گزارش الوند به نقل از شرکت آب منطقهای همدان، رضا اخلاصمند، با تشریح وضعیت منابع آب زیرزمینی استان همدان اظهار کرد: روند سطح آب زیرزمینی در دشتهای استان طی سالهای اخیر، به جز برخی دورههای کوتاه، عمدتاً نزولی بوده است و میزان افت در آبخوانهای مختلف نیز با توجه به شرایط آنها متفاوت است.
وی افزود: اگر بر اساس دوره آماری موجود، میانگین متوسط سالانه افت سطح آب زیرزمینی را محاسبه کنیم، بیشترین افت مربوط به آبخوان کبودرآهنگ است که میانگین سالانه افت سطح آب در آن حدود یک متر و ۱۵ سانتیمتر بوده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان ادامه داد: در مقابل، کمترین میانگین سالانه افت سطح آب مربوط به آبخوان گلتپه بوده که حدود ۱۸ سانتیمتر ثبت شده است.
اخلاصمند با اشاره به روند بلندمدت آبخوان کبودرآهنگ گفت: این آبخوان از سال ۱۳۶۷ تا ۱۴۰۴، یعنی در یک دوره حدود ۳۷ ساله، مورد پایش قرار گرفته و در این مدت حدود ۴۲ متر افت تجمعی سطح آب زیرزمینی در آن ثبت شده است.
وی تأکید کرد: این اعداد نشان میدهد وضعیت آبخوان کبودرآهنگ با یک افت جدی و بلندمدت مواجه است و مسئله فقط مربوط به نوسانات یک یا دو سال نیست، بلکه روندی است که در طول چند دهه شکل گرفته است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان همچنین به پیامدهای این افت اشاره کرد و گفت: یکی از مهمترین پیامدهای افت شدید سطح آب زیرزمینی در برخی دشتهای استان، ایجاد فرونشست عمومی زمین و فروچاله است و همین مسائل نیز در بحرانی شدن وضعیت برخی دشتها نقش داشته است.
اخلاصمند ادامه داد: در شرایطی که برداشت از منابع آب زیرزمینی بیشتر از میزان تغذیه آبخوان باشد، سطح آب کاهش پیدا میکند و در صورت تداوم این وضعیت، ذخیره آبخوان نیز با کسری مواجه خواهد شد.
وی با اشاره به کسری مخزن آب زیرزمینی در استان اظهار کرد: کسری تجمعی مخزن آب زیرزمینی استان حدود ۶ میلیارد مترمکعب است و بیشترین میزان کسری مربوط به آبخوان کبودرآهنگ با حدود یک میلیارد و ۹۵۰ میلیون مترمکعب و پس از آن آبخوان قهاوند با حدود یک میلیارد و ۸۵۲ میلیون مترمکعب است.
این مقام مسئول بیان کرد: البته میزان افت سطح آب و کسری مخزن در آبخوانهای مختلف باید با توجه به دوره آماری، وسعت آبخوان، میزان تغذیه، برداشت و سایر ویژگیهای هیدروژئولوژیکی آنها بررسی شود و نمیتوان صرفاً یک عدد را بدون در نظر گرفتن شرایط آبخوانها با یکدیگر مقایسه کرد.
اخلاصمند تأکید کرد: افزایش بارش یک سال به تنهایی نمیتواند افت بلندمدت آبخوانهایی مانند کبودرآهنگ را جبران کند، چراکه وضعیت آبخوان نتیجه یک روند چندساله و چنددههای است.
وی گفت: در آبخوان کبودرآهنگ شرایط به مرحلهای رسیده که در برخی مناطق دیگر آب زیرزمینی قابل برداشت وجود ندارد و این مسئله نشاندهنده عمق بحران در این دشت است.
اخلاصمند خاطرنشان کرد: ادامه روند فعلی برداشت از منابع زیرزمینی میتواند افت سطح آب را بیشتر کند و پیامدهایی مانند فرونشست زمین، ایجاد فروچاله و کاهش کیفیت آب را تشدید کند.
وی افزود: تجربه چند دهه گذشته نشان داده است که منابع آب زیرزمینی ظرفیت نامحدودی ندارند و زمانی که میزان برداشت از میزان تغذیه طبیعی بیشتر باشد، ادامه این روند در نهایت به کاهش ذخایر و از دست رفتن بخشی از منابع قابل برداشت منجر خواهد شد.