به گزارش آوای گنج‌نامه، به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان همدان، کمبود نیروی انسانی ماهر و فاصله میان آموزش‌های موجود و نیازهای بازار کار، از چالش‌های مهم حوزه گردشگری و صنایع‌دستی به شمار می‌رود؛ چالشی که در بخش حفاظت و مرمت آثار تاریخی، با خطر از دست رفتن مهارت‌های استادکاران باتجربه نیز همراه است. در همین راستا، اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی همدان و اداره‌کل آموزش فنی‌وحرفه‌ای استان، توسعه همکاری‌های آموزشی و اشتغال‌محور را در دستور کار قرار داده‌اند.
محمدرضا اکبری، سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان همدان، در دیدار با فاطمه آروانه، مدیرکل آموزش فنی‌وحرفه‌ای استان، بر ضرورت استفاده مشترک از ظرفیت‌های تخصصی، آموزشی و زیرساختی دو مجموعه تأکید کرد و گفت: بخش قابل توجهی از مشاغل مرتبط با میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی قابلیت آموزش مهارتی و تخصصی دارند و می‌توان با طراحی دوره‌های کوتاه‌مدت و کاربردی، زمینه ورود افراد آموزش‌دیده به فعالیت‌های حرفه‌ای را فراهم کرد.
وی تعریف رشته‌ها و دوره‌های تخصصی مشترک را یکی از محورهای همکاری دانست و افزود: اداره‌کل میراث‌فرهنگی می‌تواند محتوای تخصصی این دوره‌ها را تأمین کند و از امکانات و ظرفیت اجرایی مراکز آموزش فنی‌وحرفه‌ای برای برگزاری آن‌ها بهره ببرد.
۷۰ عنوان شغلی و نیاز به آموزش مستمر
اکبری با اشاره به تعریف حدود ۷۰ عنوان شغلی در حوزه‌های تخصصی میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، نبود آموزش مستمر و به‌روزرسانی مهارت نیروی انسانی را یکی از ضعف‌های جدی تأسیسات گردشگری کشور عنوان کرد.
به گفته وی، تعداد مؤسسات آموزشی فعال در حوزه تأسیسات گردشگری در همدان محدود است؛ در حالی که نیاز بازار کار به نیروهای آموزش‌دیده و حرفه‌ای، فراتر از ظرفیت آموزشی موجود است. از این رو، استفاده از تجهیزات و زیرساخت‌های آموزش فنی‌وحرفه‌ای در کنار دانش تخصصی میراث‌فرهنگی می‌تواند بخشی از این فاصله را کاهش دهد.
انتقال مهارت استادکاران؛ ضرورت پیش از فراموشی تجربه‌ها
سرپرست اداره‌کل میراث‌فرهنگی همدان، کمبود نیروی انسانی ماهر و استادکاران باتجربه را از چالش‌های جدی مرمت و حفاظت آثار تاریخی دانست و تأکید کرد: دانش و تجربه استادکاران، سرمایه‌ای تخصصی است که در صورت برنامه‌ریزی‌نکردن برای انتقال آن به نسل جدید، ممکن است برای همیشه از دست برود.
وی پیوند آموزش با اشتغال را شرط اثربخشی دوره‌های مهارتی دانست و گفت: باید برای هر دوره آموزشی، فرایندی مشخص از مرحله مهارت‌آموزی تا ورود به بازار کار تعریف شود تا فراگیران پس از پایان آموزش، امکان اشتغال و بهره‌مندی از تسهیلات حمایتی را نیز داشته باشند.
پیشنهاد ایجاد مجموعه چندمنظوره در ملایر
اکبری در ادامه، استفاده از ظرفیت برخی اماکن و مجموعه‌های موجود برای فعالیت‌های گردشگری، آموزشی و صنایع‌دستی را از زمینه‌های قابل بررسی همکاری دانست و خاطرنشان کرد: این فضاها با رعایت ضوابط و دریافت مجوزهای لازم می‌توانند به مراکز آموزش تخصصی، نمایشگاه و محل عرضه محصولات هنرجویان و هنرمندان تبدیل شوند.
وی همچنین پیشنهاد ایجاد یک مجموعه جامع و چندمنظوره در شهرستان ملایر را مطرح کرد؛ مجموعه‌ای که به گفته وی می‌تواند شامل کارگاه‌های آموزشی صنایع‌دستی، فضاهای تولیدی، نمایشگاه دائمی، محل عرضه و فروش محصولات، بخش‌های تفریحی و فضاهای اقامتی متناسب با توان اقتصادی گروه‌های مختلف گردشگران باشد.
این پیشنهاد، در صورت تبدیل‌شدن به طرح اجرایی و تأمین الزامات زیرساختی و مجوزهای لازم، می‌تواند آموزش، تولید و عرضه محصولات صنایع‌دستی را در کنار خدمات گردشگری در یک مجموعه گرد هم آورد.
اکبری ابراز امیدواری کرد با تدوین برنامه مشترک، تفاهم‌نامه‌ای کاربردی برای تربیت نیروی انسانی ماهر، توسعه آموزش‌های تخصصی، صیانت از مهارت‌های بومی و ایجاد اشتغال پایدار در سه حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی به اجرا درآید.
ظرفیت ۱۸ مرکز آموزشی برای اجرای برنامه‌های مشترک
در ادامه این نشست، فاطمه آروانه، مدیرکل آموزش فنی‌وحرفه‌ای استان همدان، تلفیق ظرفیت‌های آموزشی، مهارتی و تخصصی دو دستگاه را زمینه‌ساز شکل‌گیری مجموعه‌های نوآورانه در حوزه آموزش، تولید، عرضه صنایع‌دستی و جذب گردشگر دانست.
وی با اشاره به گستردگی شبکه آموزشی فنی‌وحرفه‌ای در استان اظهار کرد: در حال حاضر ۱۸ مرکز آموزشی در سطح استان و سه شعبه در شهر همدان فعالیت دارند و آموزش و تولید در کارگاه‌های این مراکز به‌صورت مستمر دنبال می‌شود؛ ظرفیتی که امکان اجرای برنامه‌های مشترک در مرکز استان و شهرستان‌ها را فراهم می‌کند.
آروانه با تأکید بر وجود ظرفیت‌های آموزش مهارتی در مناطق مختلف استان افزود: همدان در حوزه گردشگری و صنایع‌دستی از توانمندی‌های قابل‌توجهی برخوردار است و می‌توان با تعریف پروژه‌های مشترک، این ظرفیت‌ها را به فرصت‌های اقتصادی و اشتغال‌زا تبدیل کرد.
از تفاهم‌نامه تا نتیجه در بازار کار
آنچه در این همکاری اهمیت دارد، عبور از توافق‌های کلی و رسیدن به برنامه‌ای عملیاتی با اهداف، زمان‌بندی و مسئولیت‌های مشخص است. میزان مشارکت مراکز آموزشی، چگونگی تأمین منابع، نحوه انتقال مهارت استادکاران و مهم‌تر از همه، سازوکار اتصال آموزش‌دیدگان به فرصت‌های شغلی، عواملی هستند که میزان موفقیت این برنامه را مشخص خواهند کرد.
پیشنهاد ایجاد مجموعه چندمنظوره در ملایر نیز در همین چارچوب نیازمند بررسی امکان‌سنجی، مدل سرمایه‌گذاری و تعیین متولی اجرایی است تا ظرفیت‌های آموزشی و گردشگری استان به طرحی قابل اجرا و اشتغال‌زا تبدیل شوند.