کد خبر : 163454 تاریخ : 1405/8/11 - 13:29
کاهش ۳۳۴ میلیون مترمکعبی ذخیره آب زیرزمینی دشت نهاوند از سال ۱۳۷۵ تاکنون دشت نهاوند در مسیر تشدید تنش آبی؛ افت ۱۳ متری سطح آب زیرزمینی مدیر منابع آب شهرستان نهاوند از افت متوسط سالانه نیم‌متری سطح آب زیرزمینی دشت نهاوند و کاهش حدود ۳۳۴ میلیون مترمکعبی حجم مخزن این دشت خبر داد؛ وضعیتی که با تداوم برداشت بیش از ظرفیت تغذیه آبخوان، خطر تشدید بحران منابع آب و پیامدهایی مانند فرونشست زمین را افزایش می‌دهد.

به گزارش الوند، علی فلک‌الدین، مدیر منابع آب شهرستان نهاوند، با تشریح وضعیت منابع آب زیرزمینی این شهرستان اظهار کرد: بر اساس داده‌های آماری استخراج‌شده از سال ۱۳۷۵ تاکنون، سطح آب زیرزمینی دشت نهاوند به‌طور متوسط سالانه نیم متر افت داشته و میزان افت تجمعی آن در این دوره به حدود ۱۳ متر رسیده است. این روند، کاهش حدود ۳۳۴ میلیون مترمکعبی حجم مخزن آب زیرزمینی دشت را به دنبال داشته است.

وی با اشاره به وضعیت دشت‌های استان همدان افزود: از هفت دشت واقع در محدوده مطالعاتی استان، چهار دشت در وضعیت ممنوعه بحرانی و سه دشت در وضعیت ممنوعه قرار دارند. دشت نهاوند نیز از سال ۱۳۷۸ به دلیل کسری مخزن و منفی بودن تراز آب زیرزمینی، در محدوده دشت‌های ممنوعه قرار گرفته است؛ شرایطی که بیانگر برداشت بیش از میزان تغذیه طبیعی آبخوان‌هاست.

مدیر منابع آب شهرستان نهاوند با هشدار نسبت به پیامدهای برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی تصریح کرد: تداوم این روند می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به بخش کشاورزی وارد کند و زمینه‌ساز افزایش شوری آب و بروز پدیده فرونشست زمین شود.

فلک‌الدین با تأکید بر ضرورت تصمیم‌گیری مؤثر برای حفاظت از منابع آب زیرزمینی گفت: آینده منابع آب شهرستان در گرو تصمیم‌ها و اقدامات امروز است. اصلاح الگوی مصرف آب، تغییر روش‌های کشاورزی، صرفه‌جویی و اجرای مؤثر قوانین می‌تواند از تشدید بحران و تبدیل دشت نهاوند از وضعیت ممنوعه به ممنوعه بحرانی جلوگیری کند. تحقق این هدف به تعامل و هم‌افزایی وزارت نیرو و وزارت جهاد کشاورزی نیاز دارد.

وی نقش وزارت جهاد کشاورزی را در مدیریت مصرف آب مهم دانست و خاطرنشان کرد: توسعه کشاورزی پایدار، جایگزینی روش‌های نوین آبیاری به‌جای آبیاری غرقابی، مدیریت تقاضا، افزایش بهره‌وری آب، ترویج فرهنگ صرفه‌جویی، کشت گیاهان کم‌آب‌بر، جلوگیری از توسعه اراضی و تبدیل اراضی دیم به آبی و همچنین فرهنگ‌سازی برای جلوگیری از کشت دوم، از جمله اقداماتی است که می‌تواند برداشت از منابع آب زیرزمینی را کاهش دهد.

مدیر منابع آب شهرستان نهاوند همچنین اجرای طرح‌های آبخیزداری را در تقویت منابع آب زیرزمینی مؤثر دانست و افزود: اجرای طرح‌های تغذیه مصنوعی، هدایت سیلاب‌ها به داخل زمین و احداث سازه‌های نفوذپذیر در مسیر رودخانه‌های فصلی می‌تواند به افزایش نفوذ آب و تغذیه سفره‌های زیرزمینی کمک کند.

فلک‌الدین در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات حفاظتی و کنترلی برای صیانت از منابع آب زیرزمینی اشاره کرد و گفت: ممنوعیت حفر چاه‌های جدید، نصب کنتورهای هوشمند بر روی چاه‌های مجاز و پر و مسلوب‌المنفعه کردن چاه‌های غیرمجاز، از جمله اقدامات وزارت نیرو برای مدیریت و کنترل برداشت از منابع آب زیرزمینی است.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در شهرستان نهاوند طی سه سال گذشته اظهار کرد: با حمایت‌های ویژه فرمانداری و دستگاه قضائی، ۳۰۰ دستگاه کنتور هوشمند بر روی چاه‌های مجاز نصب و ۳۵۰ حلقه چاه غیرمجاز پر و مسلوب‌المنفعه شده است. حجم عملیات انجام‌شده در این مدت تقریباً با مجموع اقدامات اجرایی طی ۱۰ سال گذشته برابری می‌کند.

مدیر منابع آب شهرستان نهاوند در پایان تأکید کرد: حفاظت از منابع آب زیرزمینی نیازمند مشارکت همه دستگاه‌های اجرایی، کشاورزان و بهره‌برداران است و مدیریت مصرف و جلوگیری از برداشت بی‌رویه، ضرورتی انکارناپذیر برای حفظ منابع آب و پایداری کشاورزی در شهرستان نهاوند به شمار می‌رود.