کد خبر : 142423 تاریخ : 1404/10/3 - 14:28
مصرف غیرمنطقی دارو و آنتی‌بیوتیک‌ها چالشی جدی برای سلامت جامعه است | رسانه‌ها در خط مقدم سلامت معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی همدان با تأکید بر نقش مؤثر رسانه‌ها در ارتقای سواد سلامت جامعه، مصرف غیرمنطقی دارو و آنتی‌بیوتیک‌ها را یکی از چالش‌های جدی نظام سلامت دانست و گفت: آگاهی‌بخشی، نظارت مستمر و مدیریت صحیح مصرف دارو ضروری است.

به گزارش الوند، عفت‌السادات میرمعینی در نشست خبری با اصحاب رسانه با تأکید بر نقش مؤثر رسانه‌ها در حوزه سلامت اظهار کرد: اعتقاد ما در معاونت غذا و دارو این است که رسانه‌ها صرفاً نقش انتقال خبر ندارند، بلکه می‌توانند نقش مهمی در آگاه‌سازی جامعه، اطلاع‌رسانی صحیح و تغییر و شکل‌دهی رفتارهای سلامت‌محور ایفا کنند.

وی با اشاره به اهمیت مصرف صحیح و منطقی دارو در نظام سلامت گفت: یکی از موضوعات بسیار مهم در نظام سلامت، مصرف درست، اصولی و منطقی دارو است. متأسفانه در حال حاضر با مشکلاتی همچون مصرف غیرمنطقی دارو، مصرف بیش از حد یا کمتر از مقدار تجویزی و همچنین اتکا به منابع غیرعلمی و غیرقابل اعتماد در جامعه مواجه هستیم که این موضوع می‌تواند آسیب‌های جدی به سلامت افراد وارد کند.

مصرف غیرمنطقی آنتی‌بیوتیک‌ها؛ چالشی جدی برای سلامت جامعه

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه یکی از مسائل مهم و روز دنیا مصرف غیرمنطقی آنتی‌بیوتیک‌هاست، تصریح کرد: این موضوع علاوه بر ایجاد مشکلات مستقیم برای سلامت افراد، منجر به بروز مقاومت آنتی‌بیوتیکی می‌شود؛ مقاومتی که می‌تواند تلاش‌ها و زحمات حوزه تولید دارو را با چالش‌های جدی مواجه کند.

وی افزود: مصرف نادرست آنتی‌بیوتیک‌ها باعث می‌شود میکروارگانیسم‌ها نسبت به این داروها مقاوم شوند و در نتیجه، مدیریت درمان بیماری‌ها، به‌ویژه با توجه به ظهور بیماری‌های جدید، با مشکلات جدی روبه‌رو شود.

نقش رسانه‌ها در ارتقای سواد سلامت

میرمعینی با تأکید بر نقش رسانه‌ها در این حوزه گفت: رسانه‌ها می‌توانند نقش محوری و واسطه‌ای بسیار مهمی میان نظام سلامت و مردم ایفا کنند و موضوعات علمی و صحیح را از مسیرهای معتبر به جامعه منتقل کنند تا هدف نهایی ما که ارتقای سطح سواد سلامت جامعه است، محقق شود.

وی ادامه داد: از همین رو، ما نقش اصحاب رسانه را بسیار پررنگ می‌دانیم و خود را نیازمند ارتباطی تنگاتنگ، مستمر و مؤثر با رسانه‌ها می‌دانیم.

رویکرد وزارت بهداشت در حوزه طب سنتی

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به تغییر رویکرد وزارت بهداشت در حوزه داروهای سنتی خاطرنشان کرد: رویکرد وزارت بهداشت، ساماندهی طب سنتی در قالب «طب ایرانی» است و حتی برخی دانشگاه‌ها در این رشته پذیرش دانشجو دارند. پزشکان عمومی می‌توانند با شرکت در آزمون، وارد این رشته شده و تخصص طب ایرانی دریافت کنند.

وی افزود: مشکل اصلی، سوءاستفاده‌هایی است که در فضای مجازی در زمینه محصولات سنتی و گیاهی صورت می‌گیرد و بعضاً اطلاعات نادرست و غیرعلمی در اختیار مردم قرار داده می‌شود.

میرمعینی با تأکید بر اینکه ارتقای سواد سلامت جامعه باید به‌طور جدی مورد توجه قرار گیرد، گفت: همه مسائل را نمی‌توان صرفاً با نظارت، کنترل، قوانین و برخوردهای سلبی حل کرد. هرچند نظارت یکی از وظایف ذاتی وزارت بهداشت است، اما آگاهی مردم از اهمیت بیشتری برخوردار است.

وی افزود: اگر مردم اطلاعات کافی داشته باشند و بدانند مطالب منتشرشده در فضای مجازی درباره داروهای گیاهی، سنتی و ترکیبی الزاماً معتبر نیست، خودشان می‌توانند تشخیص دهند چه چیزی را مصرف کنند، چه مواردی نیاز به مشاوره تخصصی دارد و چه محصولاتی می‌تواند برای سلامتشان خطرناک باشد.

رصد فضای مجازی و برخورد با تخلفات

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی همدان در خصوص رصد فضای مجازی در حوزه سلامت‌محور، گفت: رصد فضای مجازی از جمله وظایف معاونت غذا و دارو است، اما به دلیل گستردگی این فضا، کنترل کامل آن دشوار است. موارد تخلف به مراجع قانونی اعلام می‌شود و در حد امکان، اقدامات لازم از جمله مسدودسازی صفحات متخلف انجام می‌گیرد.

وی تأکید کرد: استفاده خودسرانه از داروهای گیاهی برای درمان بیماری‌ها مورد تأیید وزارت بهداشت نیست و مردم باید در این زمینه دقت لازم را داشته باشند.

وضعیت کمبود دارو در کشور

میرمعینی درباره کمبود دارویی اظهار کرد: در سطح کشور کمبودهایی در برخی اقلام دارویی وجود دارد، اما وزارت بهداشت تمام تلاش خود را برای مدیریت این کمبودها به‌کار گرفته است، به‌ویژه در حوزه بیماران خاص.

وی افزود: به همین دلیل، برخی داروهای خاص فقط در داروخانه‌های مشخصی عرضه می‌شوند و اطلاع‌رسانی لازم در این زمینه انجام شده است تا بیماران با مشکل کمتری مواجه شوند.

سامانه ۱۹۰؛ پاسخ‌گوی مردم

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به سامانه ۱۹۰ گفت: این سامانه به‌صورت فعال از ساعت ۸ تا ۲۰ پاسخ‌گوی سؤالات مردم درباره کمبود دارو، محل عرضه داروها و سایر موضوعات مرتبط است و هدف آن تسهیل دسترسی مردم به دارو است.

وی افزود: شکایات مستقیماً در وزارت بهداشت ثبت و برای رسیدگی به دانشگاه‌ها ارجاع می‌شود.

داروهای قاچاق در داروخانه‌ها وجود ندارد

میرمعینی در خصوص داروهای قاچاق تصریح کرد: داروخانه‌های استان به‌صورت مستمر و با فاصله‌های زمانی کوتاه تحت نظارت هستند و با اطمینان می‌گوییم داروی قاچاق یا تقلبی در داروخانه‌ها وجود ندارد.

وی ادامه داد: در صورت مشاهده تخلف در سطح شهر، موضوع به‌طور جدی و از طریق مراجع قضائی پیگیری می‌شود و پرونده‌های متعددی در این زمینه در دست بررسی است.

هشدار درباره مصرف خودسرانه مکمل‌ها

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به مکمل‌های غذایی گفت: این تصور که مکمل‌ها بی‌ضرر هستند، کاملاً اشتباه است. بسیاری از مکمل‌ها مانند داروها در بدن متابولیسم می‌شوند و مصرف خودسرانه و طولانی‌مدت آن‌ها می‌تواند آسیب‌های جدی و حتی جبران‌ناپذیر، از جمله نارسایی کبدی ایجاد کند.

وی تأکید کرد: مصرف مکمل‌ها نیز باید صرفاً با تجویز پزشک انجام شود.

نظارت مستمر بر دریافت حق فنی داروخانه‌ها

میرمعینی درباره حق فنی داروخانه‌ها، تصریح کرد: حق فنی، مبلغی است که در قبال خدمات تخصصی داروساز از جمله بررسی نسخه، تداخلات دارویی، راهنمایی صحیح بیمار و نظارت علمی بر تحویل دارو دریافت می‌شود. این مبلغ بر اساس ضوابط قانونی و مصوبات وزارت بهداشت تعریف شده است و به‌معنای فروش دارو نیست.

وی افزود: نظارت بر دریافت حق فنی داروخانه‌ها به‌صورت مستمر انجام می‌شود و در صورت دریافت خارج از تعرفه یا بروز تخلف، موضوع از طریق بازرسی‌ها و سامانه‌های نظارتی پیگیری و با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.

نسخه‌نویسی الکترونیک و چالش‌های اجرایی

میرمعینی با اشاره به اهمیت طرح نسخه‌نویسی الکترونیک، اظهار کرد: نسخه‌نویسی الکترونیک یکی از اقدامات مهم در جهت کاهش خطاهای دارویی، جلوگیری از تجویزهای غیرضروری و افزایش نظارت بر زنجیره تأمین دارو است، اما اجرای کامل و مطلوب آن نیازمند زیرساخت‌های فنی پایدار است.

وی با اشاره به مشکلات زیرساختی اینترنت افزود: اختلالات اینترنتی در برخی مناطق استان، به‌ویژه در ساعات پرترافیک و مناطق کم‌برخوردار، روند نسخه‌نویسی الکترونیک و ارائه خدمات دارویی را با مشکل مواجه می‌کند و این موضوع نارضایتی بیماران و داروخانه‌ها را به دنبال دارد.

وی تأکید کرد: تقویت زیرساخت‌های ارتباطی و هماهنگی با دستگاه‌های ذی‌ربط به‌طور جدی در دستور کار مسئولان حوزه سلامت استان قرار دارد.

۳۲۹ داروخانه فعال در استان همدان

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی همدان در بخش دیگری از این نشست با اشاره به وضعیت دسترسی دارویی در استان گفت: در حال حاضر ۳۲۹ داروخانه در سطح استان همدان فعال هستند که از این تعداد، ۶۰ داروخانه به‌صورت شبانه‌روزی به شهروندان خدمات دارویی ارائه می‌دهند.

وی افزود: این داروخانه‌ها شامل داروخانه‌های شهری، شبانه‌روزی و داروخانه‌های مستقر در مراکز درمانی هستند و پراکندگی آن‌ها بر اساس جمعیت، نیاز مناطق و دسترسی بیماران برنامه‌ریزی شده است.

میرمعینی با تأکید بر نظارت مستمر بر عملکرد داروخانه‌ها خاطرنشان کرد: تمامی داروخانه‌های استان همدان به‌طور منظم از نظر نحوه عرضه دارو، رعایت ضوابط نسخه‌پیچی، حضور مسئول فنی، ارائه مشاوره دارویی، رعایت تعرفه‌های قانونی و موجودی داروهای ضروری تحت نظارت معاونت غذا و دارو قرار دارند.

وی در پایان تأکید کرد: تسهیل دسترسی عادلانه، سریع و ایمن بیماران، به‌ویژه بیماران خاص و مزمن، به دارو و خدمات دارویی از اولویت‌های اصلی معاونت غذا و دارو به شمار می‌رود.